Psihijatrijska bolnica u Vršcu je osnovana Rešenjem Izvršnog veća Narodne Republike Srbije od 29. decembra 1953.godine, od kada postaje samostalna ustanova.

Međutim, postojanje Bolnice za duševno obolele datira od 1952. godine, u adaptiranim objektima bivše kasarne – pastuvske stanice, kada je, u stvari, ova Bolnica bila depadans beogradske psihijatrijske bolnice. Vremenom je Bolnica proširivala svoje kapacitete i 1970. godine otvoreno je Neurološko odeljenje, tako da Bolnica dobija naziv Neuropsihijatrijska bolnica.

Od 1979. godine Bolnica nosi naziv Neuropsihijatrijska bolnica „dr Slavoljub Bakalović“ čime je odato priznanje lekaru (dr Slavoljub Bakalović, 1927 - 1976), koji je bio jedan od najznačajnijih tvoraca ove institucije.

U tom periodu u bivšoj Jugoslaviji (SFRJ) bilo je 20 specijalnih psihijatrijskih bolnica, a Bolnica u Vršcu je bila jedna od najvećih sa kapacitetom od 1.040 postelja. Bolnica je primala na lečenje pacijente iz čitave Jugoslavije i tada je imala 450 zaposlenih svih profila za rad u ovakvoj instituciji.

U periodu od 1981. godine urađena je rekonstrukcija i adaptacija postojećih paviljona i izgrađeni su savremeni objekti ambulantno-polikliničkog trakta, kuhinje i toplane.

Tokom svog razvoja, Bolnica je težila da od azila za duševno obolela lica preraste u savremenu instituciju prateći nove trendove u razvoju psihijatrije.

Psihijatrijska institucija je bila organizator mnogih stručnih skupova, seminara, edukacija, od kojih su neki postali i tradicionalni.

Tako je Bolnica bila domaćin sportskih igara duševnih bolesnika SFRJ 1970. i 1983. godine i četiri stručna skupa pod nazivom „Psihijatrija i religija“, od kojih je poslednji održan 2006. godine.

Još 1992. godine Bolnica je omogućila sveštenicima svih konfesija da drže obrede u delu Odeljenja za radnu terapiju i rehabilitaciju, a kasnije i u Dnevnoj bolnici gde je postavljen oltar. Pokazalo se da je dolazak sveštenika u Bolnicu imao pozitivan efekt među pacijentima.

Prateći savremene tokove u razvoju psihijatrije i deinstitucionalizacije, 1999. godine je osnovana Dnevna bolnica sa kapacitetom za lečenje od 30 bolesnika.

Od 2007. godine izmenom Statuta bolnice i Uredbom o planu mreže bolničkih insitucija koje donosi Vlada Republike Srbije, Bolnica nosi naziv Specijalna bolnica za psihijatrijske bolesti „Dr Slavoljub Bakalović“.